سه‌شنبه, 5 بهمن 1400
  • ساعت : ۱۰:۳۹:۱۹
  • تاريخ :
     ۱۳۹۸/۱۲/۱۰ 
  • کد خبر : ۷۵۱۶۱
توصیه های دو عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی البرز:
نمونه گیری و شرایط بهینه حفظ و انتقال آن به مراكز آزمایشگاهی، درتشخیص بیماری كووید 19
توصیه های دکتر سمیه رضاییان، فوق تخصص ریه و عضو هیات علمی و دکتر سید حمیدرضا مژگانی، متخصص ویروس شناسی پزشکی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی البرز، در خصوص نمونه گیری و شرایط بهینه حفظ و انتقال آن به مراکز آزمایشگاهی، درتشخیص بیماری کووید 19

مقدمه

SARS-CoV-2 باعث بیماری کووید 19 می شود. منشا این ویروس که عضوی از خانواده کروناویریده می باشد کشور چین و شهر ووهان اعلام شده است که تا کنون افراد زیادی را آلوده کرده و منجر به مرگ تعداد کثیری شده است. اما نگرانی دیگر کشورها این است که با وجود شکل گیری این ویروس در چین به سرعت در حال گسترش و سرایت به دیگر نقاط جهان است. از این رو تشخیص به موقع و نمونه گیری مناسب و ارسال صحیح نمونه به آزمایشگاههای ذیربط می تواند در تشخیص سریعتر و صحیحتر و محدود کردن شیوع بیماری کمک شایانی کند. بنابراین در ادامه مطالبی راجع به مدیریت نمونه گیری و ارسال آن که بر اساس توصیه مرکز کنترل عفونت ایالات متحده تدوین شده است تقدیم می گردد.

 

نمونه گیری

مسئولین بهداشت در صورت برخورد با بیمارانی که تب و مشکل تنفسی در مجرای تحتانی تنفسی خود دارند و در طی 14 روز گذشته قبل از بروز علائم بیماری تماس مشکوک و یا سفر به مناطقی داشته اند که بیماری در آن شیوع دارد باید هرچه سریعتر با مراکز درمانی ذیربط تماس حاصل کرده و مورد بیماری را گزارش دهند. این مراکز درمانی هستند که تشخیص می دهند فرد مذکور، شرایط شخصی که باید تحت بررسی برای بیماری کووید 19قرار بگیرد  Person under investigation (PUI) را دارد یا خیر.

نمونه های بالینی باید از شخص مشکوک برای آزمایشهای معمول، در آزمایشگاههای کلینیکی و یا عمومی تشخیص، گرفته شود. باید توجه شود که آزمایشگاههای تشخیص نیز هرگز نباید ویروس زنده را ایزوله و یا جداسازی کنند و فقط ملزم به تشخیص بر پایه فرایند سازی نمونه هستند. در این راستا پزشکان که فرد مشکوک برای نمونه گیری را شناسایی کرده اند باید مراکز ذیربط برای نمونه گیری را در جریان قرار دهند و آنها پزشک را برای نمونه گیری، ذخیره و انتقال مناسب آن حتی در روزهای تعطیل یاری خواهند کرد و هرگونه اتلاف وقت در راستای نمونه گیری و ارجاع آن جایز نیست.

 

نوع نمونه

برای تشخیص اولیه بیماری کووید 19 مرکز کنترل بیماری های عفونی ایالت متحده نمونه گیری و تست کردن نمونه های حاصل از مجاری فوقانی تنفسی (سواب بینی و حلق و یا دهان و حلق) و یا مجاری تحتانی (خلط اگر وجود داشت) را برای بیمارانی که سرفه فعال دارند توصیه می کند. القای خلط در بیمار هرگز توصیه نمی شود. نمونه ها از فردی که مشکوک تشخیص داده شد بدون در نظر گرفتن اینکه درچه بازه زمانی قرار است علائم بعدی بیماری شروع شود، باید سریعا گرفته شود. شایان ذکر است در طی نمونه گیری نیز حتما باید شرایط بهداشتی و حفاظت شخصی رعایت شود.

انتقال نمونه

نمونه اخذ شده توسط زنجیره انتقال سرد یعنی در دمای 4 الی 8 درجه سانتی گراد حمل و به آزمایشگاه رسانده می شود. حتما روی محفظه نمونه باید بخوبی نوع نمونه، نام و شماره شناسایی بیماردرج گردد.

 

نمونه های تنفسی در دو زیر مجموعه ی نمونه های اخذ شده از مجاری تحتانی تنفسی و نمونه های اخذ شده از مجاری فوقانی تنفسی تقسیم می گردند.

 

الف- نمونه های اخذ شده از مجاری تحتانی تنفسی

· لاواژ برونکوآلوئولار، آسپیرات تراشه (Bronchoalveolar lavage, tracheal aspirate)

2 الی 3 میلی لیتر از محصول لاواژ و یا آسپیره داخل یک لوله استریل و دارای درب محکم ریخته می شود و بعد از محکم کردن درب آن و درج مشخصات نمونه، توسط زنجیره سرد که دمای 4 الی 8 درجه سانتی گراد را تامین می کند در کنار یخ به آزمایشگاه ارسال می گردد.

· نمونه خلط

از بیمار خواسته می شود که دهان را با آب بشوید و سپس خلط سرفه عمیق را مستقیماً درون یک ظرف استریل و دارای درب محکم وارد کند. بعد از جمع آوری خلط و محکم کردن درب آن نمونه را در دمای 2-8 درجه سانتیگراد در کنار یخ به آزمایشگاه منتقل می شود.

 

ب- نمونه های اخذ شده از مجاری فوقانی تنفسی

· سواب بینی و حلق و یا دهان و حلق (Nasopharyngeal swab and oropharyngeal swab)

برای نمونه گیری از این محلها باید حتما از سواب های سنتزی از جنس نایلون و دسته پلاستیکی استفاده کرد. از سوابهایی که از جنس کتان و یا آلژینات کلسیم هستند نباید استفاده شود زیرا ممکن است ویروس را غیر فعال کنند و یا در انجام تست های مولکولی تداخل ایجاد کنند. بعد از وارد کردن سواب داخل حفره بینی چند ثانیه صبر کنید تا ترشحات را جذب شود. بعد از نمونه برداری سریعا سواب را داخل محلول انتقال قرار داده و درب آن محکم شده و در دمای 4-8 درجه سانتیگراد در کنار یخ به آزمایشگاه منتقل می شود.

 

پخش يا Shedding كروناي جديد (كه بر اساس نامگذاري ICTV به نام SARS-CoV-2 مي شناسيم) علاوه بر قطرات تنفسي از نمونه هاي خون و مدفوع نيز قابل انتقال است. حتي در موارد قابل توجهي عليرغم منفي بودن نمونه هاي تنفسي حضور ژنوم ويروس در نمونه هاي مدفوع و خون بيماران مثبت گزارش گرديده است.  به طور كلي در اوايل عفونت پخش ويروس از دهان و در مراحل بعد و در دوره حاد بيماري از مدفوع و خون بيشتر است. در مورد نمونه هاي خوني بهتر است از خون كامل استفاده شود (و نه سرم) كه اين نشان مي دهد احتمالا ويروس در ارتباط با سلول هاي خوني بدن مي باشد. همانند آنفلوانزا كه مي تواند از طريق نوتروفيل وارد جريان خون شود.

 

دکتر سمیه رضاییان، فوق تخصص ریه و عضو هیات علمی دانشگاه

دکتر سید حمیدرضا مژگانی، متخصص ویروس شناسی پزشکی و عضو هیات علمی دانشگاه

امتیاز :  ۱.۵۰ |  مجموع :  ۲

برچسب ها

    6.0.9.0
    V6.0.9.0